سیستم‌های هوموس جنگلی: شناسایی، طبقه‌بندی و نقش آن‏ها در ذخیره‌سازی کربن خاک‌

نوع مقاله : دیدگاه‌ها

نویسنده

بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران.

10.22092/irn.2026.135908

چکیده

ماده آلی، به‌عنوان جزء حیاتی خاک سطحی، نقشی تعیین‌کننده در پایداری ساختار، ویژگی‌های فیزیکی- شیمیایی و حاصلخیزی خاک ایفا می‌کند (Ponge et al., 2014؛ Bayranvand et al., 2018؛ Zanella et al., 2019). هوموس که از تجمع و تجزیه بقایای گیاهی (مانند برگ و چوب) در افق‌های سطحی تشکیل می‌شود، فرایند معدنی‌شدن و چرخه عناصر غذایی را مدیریت می‏کند و مخزنی مهم برای کربن محسوب می‏شود (Bayranvand et al., 2017؛ Kosunen et al., 2026). ترکیب شیمیایی متفاوت لاش‏برگ گونه‌های مختلف گیاهی، نرخ آزادسازی مواد مغذی را تحت‏تأثیر قرار می‏دهد و ساختار بستر جنگل را متمایز می‌سازد (Chertov & Nadporozhskaya, 2018؛ Thomas et al., 2025).

عنوان مقاله [English]

Forest Humus Systems: Identification, Classification, and Their Role in Soil Carbon Sequestration

نویسنده [English]

  • Mohammad Beiyranvand
Forests and Rangelands,, Research Division, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Kerman, Iran
بیرانوند، م.، اکبری‏نیا، م.، صالحی‏جوزانی، غ.ر.، قره‏چایی، ج. و کوچ، ی.، 1398. تغییر‌پذیری اشکال هوموس در رابطه با عوامل اکولوژیکی پوشش گیاهی و خاک در طبقات مختلف ارتفاعی. مجله جنگل ایران، 11 (3): 346-335.
بیرانوند، م.، اکبری‏نیا، م.، صالحی‏جوزانی، غ.ر.، قره‏چایی، ج. و کوچ، ی.، 1400. ارزیابی شاخص هوموس (Humus Index) در رابطه با متغیر‌های پوشش جنگلی و گرادیان ارتفاعی. بوم‏شناسی جنگل‏های ایران، 9 (18): 178-169.