نقد و بررسی کتاب «مقدمه‌ای بر اصول پالینولوژی»

نوع مقاله : نقد کتاب

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات گیاه‌شناسی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات بیابان، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

10.22092/irn.2025.135179

چکیده

طی دوره‌‌های زمین‌شناسی، جانوران و گیاهان زیادی می‌زیسته‌اند که آثار عده‌ای از آن‌ها امروزه در لایه‌های رسوبی به‌صورت سنگواره پیدا می‌شود. بررسی و مطالعه این سنگواره‌ها و مقایسه آن‌ها با گیاهان و جانوران امروزی نشان می‌دهد، ظهور و از بین رفتن آن‌ها تابع نظم خاصی بوده است و هر گروه از‌نظر اندازه، شکل ظاهری، ساختمان داخلی و نوع محیط زندگی با گروه‌های دیگر تفاوت داشته‌اند. دانشی که به بررسی و مطالعه سنگواره‌ها می‌پردازد، امروزه «دیرینه‌شناسی» نامیده می‌شود و یکی از شاخه‌های مهم علوم زمین به‌شمار می‌رود، زیرا با شناخت سنگواره‌ها تعیین سن نسبی لایه‌های رسوبی، تفکیک دوره‌ها و تقسیمات کوچک‌تر هر دوره، محیط‌های مختلف رسوبی، نوع آب‌و‌هوای گذشته و ... امکان‌پذیر است. در یک تقسیم‌بندی کلی، دیرینه‌شناسی به دو بخش اصلی دیرینه‌شناسی گیاهی و جانوری تقسیم می‌شود که هر یک از آن‌ها به شاخه‌های متعددی تفکیک می‌شود، برای مثال، دیرینه‌شناسی جانوری به شاخه‌هایی از قبیل مهره‌داران، بی‌مهرگان (براکیوپود‌ها، مرجان‌ها، اسفنج‌ها، نرم‌تنان و ...) و فرامینیفرها تقسیم می‌شود که استفاده از آن‌ها پاسخگوی بخشی از نیازهای علوم زمین از 600 میلیون سال پیش تاکنون است. در خصوص دیرینه‌شناسی جانوری و کاربرد علمی و عملی آن در زمین‌شناسی، کتاب‌ها و مقاله‌های زیادی توسط اساتید و پژوهشگران ایرانی تهیه، چاپ و منتشر شده که مورد‌استفاده دانشجویان و علاقه‌مندان علوم زمین است، اما تألیفات به زبان فارسی در‌زمینه دیرینه‌شناسی گیاهی در مقایسه با دیرینه‌شناسی جانوری اندک است.

عنوان مقاله [English]

Introduction to the principles of palynology

نویسندگان [English]

  • Firoozeh Hashemi Yazdi 1
  • Samira Zandifar 2
1 Assistant Prof.,
2 Associate Prof. Desert Research Department, Research Institute of Forests and Rangelands Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran