مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور طبیعت ایران 2538-4880 10 6 2026 01 21 The Impact of Definitions and Legal Frameworks Related to Digital Sequence Information (DSI) on the Executive Functions of Gene Banks: The Experience of the Netherlands Centre for Genetic Resources تأثیر تعاریف و چارچوب‌های حقوقی مرتبط با اطلاعات توالی دیجیتال (DSI) بر کارکردهای اجرایی بانک‌های ژن: تجربه مرکز منابع ژنتیکی هلند 29 38 135333 10.22092/irn.2026.371616.1709 FA شیرین محمودی رئیس گروه تنوع زیستی- مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشاورزی و منابع طبیعی مصطفی آقایی سربرزه استاد پژوهش، بخش تحقیقات غلات، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران محمد جعفرآقایی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر Journal Article 2025 12 03 Rapid advances in biotechnology and the declining cost of sequencing have significantly increased the role of Digital Sequence Information (DSI) in research related to genetic resources. This development has triggered extensive discussions on the legal status of DSI and how access and benefit sharing (ABS) mechanisms under the Convention on Biological Diversity, the Nagoya Protocol, and other international frameworks should apply to it. This paper examines the impact of various proposed definitions of DSI and the different regulatory scenarios for ABS on the operational functions of gene banks, with a focus on the experience of the Centre for Genetic Resources, the Netherlands (CGN). Gene banks depend on open and efficient access to passport, phenotypic and omics data to support research, plant breeding, and the sustainable management of genetic resources. Expanding the definition of DSI to include these data types could restrict the dissemination and use of essential information and negatively affect global conservation and utilization efforts. The results show that bilateral ABS systems particularly those treating DSI as equivalent to physical genetic resources create significant administrative and legal complexities for gene banks. In contrast, multilateral approaches, and especially open access scenarios, are more favorable as they maintain transparency, facilitate data exchange, prevent the privatization of DSI, and strengthen international scientific collaboration. This study highlights the need for clear, coherent, and practical regulatory frameworks for governing DSI that safeguard national interests while enabling effective use of genetic resources to address global challenges such as food security and climate change. پیشرفت‌های سریع در زیست‌فناوری و کاهش هزینه‌های تعیین توالی، نقش اطلاعات توالی دیجیتال (DSI) را در پژوهش‌های مرتبط با منابع ژنتیکی به‌طور چشمگیری افزایش داده است. این تحول، مباحث گسترده‌ای را درباره جایگاه حقوقی و نحوه اعمال سازوکارهای دسترسی و تسهیم منافع (ABS) بر DSI در کنوانسیون تنوع زیستی، پروتکل ناگویا و سایر چارچوب‌های بین‌المللی برانگیخته است. در این مقاله، تأثیر تعاریف مختلف ارائه‌شده برای DSI و سناریوهای گوناگون مطرح در زمینه تنظیم مقررات ABS بر عملکرد بانک‌های ژن، با تمرکز بر تجربه مرکز منابع ژنتیکی هلند (CGN)، بررسی می‌شود. بانک‌های ژن برای پشتیبانی از پژوهش، اصلاح نژاد و مدیریت پایدار منابع ژنتیکی، نیازمند دسترسی آزاد و کارآمد به داده‌های شناسنامه‌ای، فنوتیپی و اُمیکس هستند. گسترش دامنه تعاریف DSI به این داده‌ها می‌تواند انتشار و استفاده از اطلاعات ضروری بانک‌های ژن را محدود ساخته و اثرات منفی بر حفاظت و بهره‌برداری از منابع ژنتیکی در سطح جهانی داشته باشد. نتایج نشان می‌دهد سناریوهای مبتنی بر نظام‌های دوجانبه، به‌ویژه در صورت معادل‌انگاری DSI با منابع ژنتیکی فیزیکی، پیچیدگی‌های حقوقی و اجرایی قابل‌توجهی برای بانک‌های ژن ایجاد می‌کنند. در مقابل، رویکردهای چندجانبه و به‌ویژه سناریوی دسترسی آزاد، از دیدگاه بانک‌های ژن مطلوب‌تر هستند، زیرا ضمن حفظ شفافیت و تسهیل تبادل داده، از خصوصی‌سازی DSI جلوگیری کرده و مشارکت علمی بین‌المللی را تقویت می‌کنند. این مطالعه بر ضرورت طراحی چارچوب‌های روشن، منسجم و عملی برای مدیریت DSI تأکید دارد تا همزمان منافع کشورها حفظ و امکان استفاده بهینه از منابع ژنتیکی برای مقابله با چالش‌های امنیت غذایی و تغییرات اقلیمی فراهم شود. https://irannature.areeo.ac.ir/article_135333_0463f22f5eb97fec08fd7e2b36ca1e10.pdf