مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور طبیعت ایران 2538-4880 10 6 2026 01 21 Climate mismatches with ectomycorrhizal fungi contribute to migration lag in North American tree range shifts نقش حیاتی قارچ‌های همزیست خاک در موفقیت یا شکست مهاجرت درختان جنگلی 122 123 135325 10.22092/irn.2026.370881.1684 FA سیده معصومه زمانی استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Journal Article 2025 09 30 Climate change is driving many plant and animal species to migrate to new regions, but forest trees often lag behind in their movement. Recent research indicates that one key factor limiting tree migration is the presence of mycorrhizal fungi in the soil. These fungi form extensive symbiotic networks with tree roots, facilitating the uptake of essential nutrients such as phosphorus and nitrogen, while also enhancing tree resistance to drought, pathogens, and other environmental stresses. Modeling of various tree and fungal species demonstrates that in newly colonized regions, many trees encounter soils lacking vital symbiotic fungi, which can significantly reduce their growth, establishment, and long-term survival. Some tree species, including members of the pine family, which depend on a greater diversity of fungal partners, are particularly vulnerable under these conditions. These findings highlight the critical role of mycorrhizal fungi in successful tree migration, afforestation, establishment, and overall forest ecosystem resilience, emphasizing the importance of integrating biotic interactions into conservation planning and assisted migration strategies. تغییرات اقلیمی بسیاری از گونه‌های گیاهی و جانوری را به مهاجرت به مناطق جدید سوق می‌دهد، اما درختان جنگلی اغلب عقب می‌مانند. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد یکی از عوامل محدودکننده مهاجرت درختان، وجود قارچ‌های میکوریزا در خاک است. این قارچ‌ها با ایجاد شبکه‌های همزیستی با ریشه درختان، جذب مواد مغذی مانند فسفر و نیتروژن را تسهیل کرده و مقاومت درختان در برابر خشکسالی و بیماری‌ها را افزایش می‌دهند. مدل‌سازی گونه‌های مختلف درختی و قارچی نشان داد که در مناطق جدید، بسیاری از درختان با خاک‌هایی مواجه می‌شوند که فاقد قارچ‌های همزیست حیاتی است و همین امر می‌تواند رشد و بقای آن‌ها را کاهش دهد. برخی گونه‌های درختی از جمله خانواده کاجیان که نیاز بیشتری به قارچ‌های متنوع دارند، در این شرایط آسیب‌پذیرتر هستند. این یافته‌ها نقش حیاتی قارچ‌های میکوریزا در موفقیت مهاجرت، جنگلکاری و استقرار و پایداری اکوسیستم‌های جنگلی را برجسته کرده و اهمیت توجه به روابط زیستی در حفاظت و برنامه‌های مهاجرت کمک‌شده را نشان می‌دهد. https://irannature.areeo.ac.ir/article_135325_f2d7fbf23df559907a3a4303e5197705.pdf